Web Sitemize Hoşgeldiniz, 11 Aralık 2019

6. Sınıf Türkçe Başak Yayınları Ben Bir Küçük Kilimim Metni Etkinlik Soruları ve Cevapları


6. Sınıf Türkçe Öğrenci Çalışma Kitabı Ben Bir Küçük Kilimim Metni Sayfa 217, 218, 219, 220, 221, 222

1. Etkinlik

Kilimlerin dili…

Evimizde, çevremizde kilime rastladık mı? Desenleri, renkleri nasıldı? Arkadaşlarımıza anlatalım.
Evet bizim evde bir kilim var. Kiliminin üstünde gül desenleri var ve rengarenk bir kilim.

2. Etkinlik

Halk sanatımızın en değerli örneklerinden olan; desenleriyle, renkleriyle nice anlamlar taşıyan bazı kilim motiflerimiz* şunlardır:

Muska: Sahibini kötü olaylardan korur.
Pıtrak: Bol çiçekli anlamına gelir. Bolluğun bereketin sembolüdür.
Kartal: Güç ve kudreti temsil eder.
Kuş: Baykuş ve karakarga kötülükleri; bülbül ve güvercin ise iyi şansı simgeler.
Bereket: Birlikte kullanılan “eli belinde” ve “koçboynuzu” ile kadın ve erkeği ve bereketi temsil eder.
Saç bağı: Evlenme isteğini dile getirir.

3. Etkinlik

Soruları yanıtlayalım, söz varlığımızı zenginleştirelim.

Rengin kaybolmasını hangi sözcüklerle anlatırız?
Solmak sözcüğüyle anlatırız.

Ortalama ile ortanca arasında anlam farkı var mıdır?
Evet vardır. Ortanca, yaş bakımından üç kardeşin büyüğü ile küçüğü arasında bulunan demektir. Ortalama ise, orta yerinden demektir.

“Turşu kurmak” sözünün yazıdaki anlamı nedir?
Turşu yapmak, malzemeleri özel bir karışım içinde bekletmek demektir.

Tokaç, tokmak, çekiç arasındaki fark nedir?
Tokaç: Çamaşır yıkarken kullanılan, tahtadan, yassı tokmak.
Tokmak: Ağaçtan yapılmış iri çekiç.
Çekiç: Çivi çakma, madenleri dövme vb. işlerde kullanılan saplı bir el aleti.

“Tezgâh” sözcüğünün kaç anlamı var?
7 anlamı vardır. Bunlar;

1. Genellikle dükkanlarda satıcıların önündeki uzun masa; tersane.
2. Kahve, meyhane vb.nde müşterilerin üzerinde yiyip içtikleri uzun masa veya büfe
3. Üzerinde genellikle el veya küçük makinelerle iş görülen yapım aracı.
4. Tersane.
5. Genellikle yasal olmayan bir işi yapmak için tutulan uygunsuz yol.
6. Dokuma aleti. (Osmanlıca’da yazılışı: tezgâh)
7. İş masası.

4. Etkinlik

Aşağıda metinden alınan bazı cümleler yer alıyor. Bu cümleleri okuyup altı çizili ifadelere dikkat edelim.

1. Ben namazlığın yanında daha bodur kalırım. “bodur”
2. Geri kalan her ilmik, ortanca gelinin elinden çıkmıştır. “ilmik”
3. Ortanca gelin beni dokurken üç tane daha nakış belledi. “bellemek”
4. Yeni bellediği nakışlar yüzünden kaynanası ile atıştılar. “atışmak”
5. Kilimi, köyde nam almış Duru Kadın’a boyatmak istedi. “nam almak”
6. Çamur kıvama gelince içine yünleri basar. “kıvama gelmek”
7. Derede tokaçlanmak kilime tesir etmez. “tesir etmek”
8. Kilim, suya sabuna değince bir kat daha dirileşir. “dirileşmek”
9. Ortanca gelin kaynanasının sözlerine kulak asmadı. “kulak asmak”

“bodur” : Enine göre boyu kısa.
“ilmik” : Çözülmesi kolay düğüm.
“bellemek” : Öğrenip akılda tutmak.
“atışmak” : Ağız kavgası etmek.
“nam almak” : Ünlenmek, tanınmak.
“kıvama gelmek” : En uygun zamanında olmak, gerekli ve istenilen şartlar yerine gelmek, istenilen duruma gelmek.
“tesir etmek” : Bir kimse ya da nesne üzerinde şöyle ya da böyle bir değişiklik yapacak bir eylemi olmak, etki altına almak, etkiye uğratmak
“dirileşmek” : Bitkin, pörsümüş veya solmuşken yeniden diri duruma gelmek.
“kulak asmak” : Aldırış etmek, önem vermek.

5. Etkinlik

Okuduğumuz metinden yararlanarak aşağıdaki soruları yanıtlayalım.

Soru 1: Kilimin renk ve nakış bakımından zengin olduğunu hangi sözlerinden anlıyoruz?
Yanıt 1: “Benim örgümde tam on sekiz çeşit boya, on bir çeşit de nakış vardır.” sözlerinden anlıyoruz.

Soru 2: Bu kilim üzerinde kaç saat çalışılmış? Bu sorunun yanıtı bize neyi gösterir?
Yanıt 2:  Ortalama günde iki saatten, kırk beş günde, doksan saat çalışılmıştır. Bu sorunun yanıtı bize kilimlerin büyük emeklerle örüldüğünü gösterir.

Soru 3: Duru Kadın kahverengi boyayı nasıl elde ediyor? Çamur için dağa tırmanması, suyu kendisinin çekmesi bize ne anlatıyor?
Yanıt 3:  Koyu kahverengini elde etmek için, yaşına, başına bakmadan bilmem hangi dağın doruğuna çıkar, oradaki bataklıktan çamur alır. Bu  çamurun içine demir düvülürken tezgâhın önüne yığılan kıymıklardan kor. Çamurun içinde bir demir tozu turşusu kurar, fıkır fıkır kaynamasını bekler. Çamur kıvamına geldi mi, yünleri basar.
Çamur için   dağa tırmanması, suyu kendisinin çekmesi işine önem verdiğini ve severek yaptığını gösterir.

Soru 4: Ortanca gelin ve kaynanası hangi noktada anlaşamadılar? Hangisi haklı? Nedenleriyle açıklayalım.
Yanıt 4: Ortanca gelin ve kaynana yünlerin boyanması  yüzünden atıştılar. Bence kaynana haklı. Çünkü kaynananın yünleri Duru kadının boyaması daha uzun yıllar solmadan kalmasını sağlayacaktır.

6. Etkinlik

Aşağıdaki çalışmaları yapalım ve böylece yazarın metni örerken yaptıklarını fark edelim.

Yazıda kilimin kendini tanıttığı satırları bulup yazalım.

Ben Denizli’nin Çal ilçesine bağlı Civelek köyünde dokunmuş, küçücük bir kilimim (…). Bana seccade veya namazlık diyenler de bulunur. Yanlıştır. Namaz için dokunan kilimlerin kendilerine göre boyları, nakışları olur. Ben onların yanında daha bodur kalırım.

Kilim, kendinden söz ederken hangi duygular içinde? Kilimin duygularını ifade edelim.
Kilim kendinden söz ederken güzel duygular içerisindedir. Dokunmasından memnun ancak boyasının solmasından dolayı üzgündür.

Yazıda, “Ortanca gelinin kilimi hazır boyalarla boyaması”, “Duru Kadın’ın boya yapışı”, “kilimin solması” ve “kilimin dokunması” hangi sıra ile anlatılmıştır?

1. “kilimin solması”
2. “kilimin dokunması”
3. “Ortanca gelinin kilimi hazır boyalarla boyaması”
4. “Duru Kadın’ın boya yapışı”

Kilimin öyküsünün başkası tarafından değil de, kendi ağzından anlatılması, yazıya nasıl bir özellik katıyor? Kilimin anlatımı, nasıl duygu ve düşünceler uyandırıyor? Açıklayalım.

Yaşam öyküsü metni anlamı katmış. Metin daha samimi ve içten olmuş. Metni daha akıcı bir şekilde okumamızı sağlamış.

7. Etkinlik

Bu etkinlikte yine grup arkadaşlarımızla aşağıdaki yabancı kökenli sözcüklerin Türkçe karşılıklarını bulmamız ve Türkçe karşılığının geçtiği bir cümle kurup sınıf arkadaşlarımıza söylememiz gerekiyor.

Selfie cümle: Arkadaşımla beraber özçekim yaptık.
Printer cümle: Yazıcının mürekkebi bitmiş.
Global   cümle: Küresel sorunlardan birisi de ozon tabakasının delinmesidir.
Laptop  cümle: Babası, doğum gününde kendisine hediye olarak dizüstü bilgisayar almış.
Chat cümle: Bazen sosyal medyada arkadaşlarımla sohbet ediyoruz.
Full cümle: Benzin deposunu tam doldurmuş.
Okeylemek cümle: Verdiği cezayı onaylıyorum.
Okey cümle: Tamam, senin istediğin olsun.
Mause cümle: Bilgisayarımın faresi bozulmuş.



BU KONUYU SOSYAL MEDYA HESAPLARINDA PAYLAS

Yorumlar

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.